Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging voor Werkbehoud (NOW)

Inleiding

Op 17 maart 2020 heeft het kabinet nadere steunmaatregelen aangekondigd voor ondernemers en werknemer die door de corona-crisis worden getroffen. Die maatregelen zijn gepubliceerd op de website van de rijksoverheid (https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2020/03/17/coronavirus-kabinet-neemt-pakket-nieuwe-maatregelen-voor-banen-en-economie). Zij worden verwoord in een brief d.d. 17 maart 2020 van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat aan de voorzitter van de Tweede Kamer. De brief kan hier worden gedownload.

Noodmaatregel omzetdaling

Voor wat betreft de omzetdaling die het gevolg is van de uitbraak van het corona-virus is op de site van de rijksoverheid en in de brief van het Ministerie van EZ de volgende maatregel aangekondigd:

“1. Instellen tijdelijke regeling tegemoetkoming loonkosten (ministerie van SZW)

Een ondernemer die omzetverlies verwacht (minimaal 20%) kan bij het UWV voor een periode van drie maanden een tegemoetkoming in de loonkosten aanvragen (maximaal 90% van de loonsom, afhankelijk van het omzetverlies). UWV zal een voorschot verstrekken van 80% van de gevraagde tegemoetkoming. Hierdoor kunnen bedrijven hun personeel blijven doorbetalen. Voorwaarde is dat er geen personeel ontslagen mag worden om bedrijfseconomische redenen in de subsidieperiode. Deze Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging voor Werkbehoud (NOW) wordt zo spoedig mogelijk opengesteld en is de vervanger van de huidige regeling werktijdverkorting. Hiervoor kunnen bij SZW per direct geen nieuwe aanvragen meer voor worden ingediend. Aanvragen die al zijn gedaan, maar nog niet afgehandeld, zullen worden afgehandeld in de nieuwe regeling. Ondernemers kunnen de tegemoetkoming aanvragen voor een omzetdaling vanaf 1 maart.”

Achtergrond

Deze regeling is bedoeld om werkgevers te compenseren voor de loonkosten ten tijde van de omzetdaling als gevolg van de corona-uitbraak. De tijdelijke noodmaatregel (hierna ‘NOW’), waarvan de tekst naar verwachting eerst eind maart 2020 wordt verwacht, vervangt de Werktijdverkortingsregeling (wtv).

Voorwaarden (volgens de publicaties)

  1. Terugwerkende kracht. De NOW kent een aantal aspecten die rekening houden met de situatie van de betrokken ondernemer vanaf 1 maart 2020. Zo wordt de omzetdaling aan de zijde van de ondernemer gerekend vanaf 1 maart 2020. Daarnaast mag de werkgever ‘in de subsidieperiode’ – dat wil zeggen de periode waarover de tegemoetkoming uit de NOW wordt verstrekt – geen personeel ontslaan om bedrijfseconomische redenen. Deze aspecten worden derhalve met terugwerkende kracht beoordeeld. Aanvragen die ná 1 maart 2020 worden ingediend, kunnen niettemin worden beoordeeld per 1 maart 2020. Er kan dus een tegemoetkoming worden gevraagd voor een achterliggende periode.
  1. UWV beoordeelt aanvraag. Bij het UWV wordt een specifiek loket opgetuigd voor de beoordeling van de aanvragen. Er is thans nog niet zoveel bekend over de inrichting van dat noodloket. De website van het UWV verwijst naar de publicatie van het ministerie over de op handen zijnde noodverordening (https://www.uwv.nl/werkgevers/actueel/now.aspx).
  1. Het (te verwachten) omzetverlies dient ten minste 20% te zijn. Voor een beroep op de NOW moet sprake zijn van een omzetdaling of een verwachte omzetdaling die verband houdt met de corona-pandemie en de daarmee verband houdende maatregelen. Het gaat uitsluitend om (verwacht) omzetverlies. Of personeel nu wel of niet aan het werk kan, is dus niet direct van belang. Het zal in de praktijk soms lastig zijn om een onderscheid te maken tussen een omzetdaling die wél en een omzetdaling die géén verband houdt met de corona-uitbraak en de daarmee corresponderende maatregelen. Het lijkt verstandig om nauwgezet bij te houden welke maatregelen getroffen zijn in verband met de corona-uitbraak.
  1. De hoogte van de tegemoetkoming in de loonkosten bedraagt maximaal 90% van de loonsom. De maximale tegemoetkoming bedraagt 90% van de loonsom. Als de omzetdaling lager is, wordt de tegemoetkoming naar evenredigheid lager vastgesteld:
  • als 100% van de omzet wegvalt, is de tegemoetkoming 90% van de loonsom
  • als 50% van de omzet wegvalt, is de tegemoetkoming 45% van de loonsom
  • als 25% van de omzet wegvalt, is de tegemoetkoming 22,5% van de loonsom

Voor ‘grote aanvragen’ is, volgens de informatie van de Kamer van Koopnhandel een accountantsverklaring vereist, zie https://www.kvk.nl/corona/het-coronavirus-check-hier-je-regelingen/. Wat onder grote aanvragen moet worden verstaan, is nog niet helder. Werkgever doen er verstandig aan om omzetdaling die verband houdt het met het corona-virus zo gedetailleerd en onderbouwd mogelijk te specificeren. Het lijkt verstandig om daarbij al in een vroeg stadium de (huis)accountant te betrekken.

  1. Het loon van de werknemers moet gedurende de periode van de tegemoetkoming volledig worden doorbetaald

Voor een beroep op de regeling geldt als voorwaarde dat de werkgever het loon voor 100% doorbetaalt. Dat levert – mogelijk – een complicatie op voor oproepkrachten onder de Wet arbeidsmarkt in balans (WAB) die (a) nog geen jaar in dienst zijn of (b) het aanbod van de werkgever om een vast aantal uren in dienst te treden niet hebben aanvaard. In dergelijke situatie is er immers geen wettelijke verplichting voor de werkgever om het loon door te betalen indien er geen oproep heeft plaatsgevonden. Onduidelijk is nog hoe de NOW daarmee omgaat.

  1. De duur van de tegemoetkoming. De duur van de periode waarvoor de tegemoetkoming geldt, bedraagt drie maanden. Er is voorzien in een verlenging voor nog eens drie maanden.
  1. Geen ontslag op grond van bedrijfseconomische redenen. Gedurende de periode van de tegemoetkoming mag voor de werknemers voor wie de tegemoetkoming geldt geen ontslag op grond van bedrijfseconomische redenen aangevraagd worden. Het lijkt er op dat het kabinet hier vooral de ontslagprocedure bij het UWV op grond van bedrijfseconomische redenen voor ogen heeft gehad. Onduidelijk is dan ook nog of dit verbod ook de beëindiging met wederzijds goedvinden (bijvoorbeeld via een vaststellingsovereenkomst) of een ontslag in de proeftijd raakt. In ieder geval is een beëindiging van de arbeidsovereenkomst op andere dan bedrijfseconomische gronden onder de regeling niet uitgesloten.

Overigens verplicht de regeling een werkgever niet tot een verlenging van een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd van oproepkrachten als die arbeidsovereenkomst gedurende de periode van de tegemoetkoming van rechtswege afloopt. Daarover schrijft de Minister op 17 maart 2020 aan de voorzitter van de Tweede Kamer:

“(…) De tegemoetkomingsregeling voorziet in ondersteuning in de vorm van tegemoetkoming in de loonkosten van vaste werknemers en werknemers met een flexibel contract voor zover zij in dienst blijven gedurende de aanvraagperiode. (…)”

  1. Flexibele contractanten vallen eveneens onder de regeling

Anders dan onder de oude WTV-regeling, geldt de NOW ook voor flexibele contractanten (oproepkrachten).  Zoals hiervoor, onder 5, is opgemerkt, is nog niet duidelijk hoe moet worden omgegaan met oproepkrachten die (nog) geen vaste uren hebben gekregen.

  1. Voorschot. De tegemoetkoming wordt uitgekeerd op voorschotbasis (ten minste 80%) met een inhoudelijke toetsing achteraf.
  1. Rechten werknemers. De tegemoetkoming gaat niet ten koste van de ww-rechten van werknemers. De werknemers ondervinden geen nadeel van een NOW-uitkering. Hun (opgebouwde) WW-rechten blijven met andere woorden in stand.

MG

23 maart 2020

Voor advies: neem contact op met Marcel Groen

Auteur

Marcel Groen

Advocaat & Mediator